Het laatste nieuws

Wie om zijn gezondheid geeft, zorgt goed voor zijn tanden én zijn tandvlees. Dat geldt zeker voor zwangere vrouwen. Gezond tandvlees voorkomt vroeggeboorte van de baby.

Tandvleesontstekingen ontstaan door bacteriën in de tandplaque die het tandvlees doen zwellen. Bijna een derde van de Nederlandse bevolking lijdt eraan, meestal onbewust. De aandoening begint door gebrekkige mondhygiëne. Hoe snel zij om zich heen grijpt, hangt af van erfelijke aanleg en het type bacterie dat zich in de mond nestelt. Maar ook stress, roken en een verminderde weerstand kunnen meespelen.

Er moet meer aandacht komen voor de aandoening, vinden Frank Abbas en Arie Jan van Winkelhoff, hoogleraren aan de Rijksuniversiteit Groningen/UMCG. Niet alleen om tanden en kiezen te beschermen. Want tandvleesontsteking kan bijdragen aan tal van andere medische klachten. Tot reuma, hartklachten en vroeggeboorte aan toe.

Moeders van te vroeg geboren kinderen hebben significant vaker last van tandvleesontsteking, zo blijkt uit recent onderzoek. Andersom ziet het er naar uit dat behandeling van de ontsteking de kans op vroeggeboorte kan helpen verminderen.

De laatste jaren wordt steeds duidelijker wat precíes het verband is tussen tandvleesontsteking en andere aandoeningen. 'Door de tandvleesontsteking verkeert je immuunsysteem in een constante alarmfase,’ legt hoogleraar medische microbiologie Arie Jan van Winkelhoff uit. 'De bacteriën in de pockets kunnen in de bloedbaan terecht komen en zo ook in de rest van je lichaam problemen veroorzaken.’

Zo neemt door de ontsteking de hoeveelheid C-reactief proteïne (CRP) in het bloed toe, legt Van Winkelhoff uit, wat kan bijdragen aan hart- en vaatziekten. Ook de hoeveelheid prostaglandine (PGE) neemt toe, wat tot vroeggeboorte kan leiden.

Abbas: 'Je merkt niet dat je beginnende tandvleesontsteking hebt, omdat je de ontstekingshaard niet ziet en het ontstekingsvocht in de mond snel wordt afgevoerd. Er ontstaan dus geen abcessen, zodat je geen pijn hebt'.

Hoogleraar parodontologie Frank Abbas: 'Goed poetsen is zéker niet genoeg. Mensen moeten meer flossen, en meer gebruik maken van tandenstokers en ragers. Alleen zo houd je je tanden en kiezen écht goed schoon en voorkom je dat bacteriën in de tandplaque het tandvlees aantasten.’ Ook niet alle tandartsen besteden genoeg aandacht aan de conditie van het tandvlees, meent de parodontoloog. 'Vraag je tandarts hoe het met je tandvlees staat, is mijn advies.  Zorg dat goed gecontroleerd wordt of er een beginnende ontsteking is. Want als je het op tijd ontdekt, kun je met goede mondhygiëne een hoop problemen voorkomen. Patiënten mogen best wat mondiger worden tegen hun tandarts.

Hoe weet u als (aanstaand) zwangere of u een infectie heeft? Beter nog, hoe deze te voorkomen? Het RIVM is op 2 juni de informatiecampagne 'Voorkom infecties, uitgerekend nu!' gestart. In de folders, posters en overig voorlichtingsmateriaal staat uitgelegd wat de beste aanpak is om infecties te voorkomen. De KNOV is betrokken geweest bij de totstandkoming van deze campagne.

Kijk voor de folder op: www.rivm.nl/infectieziekten

Help mee de werkdruk van verloskundigen te verlagen!

Beste zwangere,

Verloskundigen hebben een geweldig beroep. Tijdens uw zwangerschap, bevalling en kraamtijd verdienen u en uw kindje de beste zorg en daarvoor bent u bij ons op de juiste plek. Maar weet u ook dat wij daarvoor werkweken moeten maken van gemiddeld meer dan vijftig uur?

Onze werkdruk is dus veel te hoog en dat moet veranderen. Dat kan alleen als de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) daaraan meewerkt. U kunt ons helpen de NZa te overtuigen van de noodzaak onze werkdruk te verlagen. Stuur het geboortekaartje van uw dochter of zoon naar de voorzitter van de  Raad van Bestuur van de NZa. En vraag hem onze werkdruk te verlagen, door bijvoorbeeld op het kaartje schrijven: “De werkdruk van mijn verloskundige moet omlaag!” of heel simpel: “met de groeten van mijn verloskundige”. De NZa snapt dat wel, namelijk dat het zo niet langer kan!

Alvast heel hartelijk bedankt voor uw medewerking en steun. Want ook toekomstige moeders verdienen de beste zorg!

Met vriendelijke groeten,

Verloskundigen uit West-Friesland.

U kunt het geboortekaartje sturen naar:

De heer mr. F.H.G. de Grave

Raad van Bestuur Nederlandse Zorgautoriteit

Postbus 3017

3502 GA  UTRECHT

Zondagmiddag 14 december 2008 is Nicolette Hoogland na een kort ziekbed overleden.

Nicolette heeft 18 jaar als verloskundige in Hoorn gewerkt, eerst bij de Koepoorstwegpraktijk en sinds oktober 2007 bij Eva van Hoorn.                                              

Wij gedenken haar met respect en zijn erg verdrietig door dit grote verlies.

Vrouwen en mannen leven tijdens de voortplantingsperiode net zo ongezond als daarbuiten. In de gezondheidszorg is nog onvoldoende besef hiervan. Preconceptiezorg moet niet alleen gericht zijn op het signaleren van medische risico's, maar ook op het nastreven van een gezonde levensstijl.

Dit schrijft arts-onderzoeker Fatima Hammiche van het Rotterdamse Erasmus MC in Medisch Contact. Uit onderzoek onder 183 mannen en vrouwen die het afgelopen jaar het spreekuur 'Gezond Zwanger Worden' bezochten blijkt de noodzaak van een apart preconceptiespreekuur voor voeding en leefstijl. Een ongezonde leefstijl draagt bij aan vruchtbaarheidsproblemen en zwangerschapsomplicaties.

Ongeveer een kwart van de paren met vruchtbaarheidsproblemen bleek te dik, 29% van de vrouwen en 38% van de mannen rookte, 31% van de vrouwen en 56% van de mannen gebruikte alcohol. Tachtig procent bleek te weinig groente en fruit te consumeren. Wel werd door meer dan 60% foliumzuur gebruikt. Maar net als in ander Nederlands onderzoek blijken dat vooral hoogopgeleide en autochtone Nederlandse vrouwen te zijn.

Tussen de 95 en 99 procent van alle bezoekers vindt het preconceptiespreek nuttig en informatief, meer dan 85 procent zou het anderen ook aanraden. Vrouwen blijken het prettig te vinden als hun man wordt aangesproken door anderen op hun (on)gezonde gedrag. Allochtone bezoekers beoordeelden het spreekuur positiever dan de autochtone, dat komt waarschijnlijk doordat speciale Turkse en Marokkaanse counselers werden ingezet.

Binnenkort start het Erasmus MC met een interactief leefstijlprogramma, het Personal Mobile Pregnancy Programma. Het is een attenderingsservice via de mobiele telefoon, gericht op het stimuleren van het gebruik van foliumzuur, groente en fruit en het stoppen met alcohol en roken. Via www.slimmerzwanger.nl zal het programma binnenkort beschikbaar komen.

Per 1 oktober 2008 is de screening op Tyrosinemie type I hervat. Tyrosinemie type I is één van de 17 aandoeningen waarop gescreend wordt in de hielprik.

Eind februari 2007 heeft de minister van VWS besloten de screening Tyrosinemie type I tijdelijk op te schorten, omdat bleek dat de testmethode niet voldeed. Het RIVM heeft samen met de screeningslaboratoria onderzoek gedaan naar een betere testmethode. Deze methode is nu gevonden en dit betekent dat de screening op Tyrosinemie type I per 1 oktober 2008 wordt hervat.

Tyrosinemie type I is een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte waarbij het aminozuur tyrosine niet goed wordt afgebroken. Dit kan leiden tot falen van de lever, nierproblemen, zenuwaandoeningen, leverkanker en uiteindelijk leiden tot overlijden. Tyrosinemie type I kan behandeld worden met een levenslang eiwitbeperkt dieet.

De verbeterde testmethode heeft ook gevolgen voor de afkapgrenzen van phenylalanine ten behoeve van de screening op PKU. De nieuwe afkapwaarden zijn te vinden op de website van RIVM: www.rivm.nl 

De eigen bijdrage kraamzorg wordt vanaf 1 januari 2008 verhoogd van € 3,60 naar € 3,70 per uur kraamzorg. De minister van VWS heeft dit op grond van de Zorgverzekeringswet besloten. De eigen bijdrage kraamzorg wordt jaarlijks aangepast op basis van de loon- en prijsontwikkeling.

De in de regeling zorgverzekering genoemde vergoedingslimieten en eigen bijdrage van verzekerden worden jaarlijks aangepast, waaronder de eigen bijdrage kraamzorg. De aanpassing van de eigen bijdrage kraamzorg is sinds 1981 gebaseerd op de reeks van index-cijfers CAO-lonen per maand inclusief bijzondere beloningen sector particuliere bedrijven.

ActiZ, BTN, Zorgverzekeraars Nederland en de KNOV zetten zich in voor afschaffing van de eigen bijdrage. Het inningsproces is een ingewikkelde procedure met aanzienlijke lasten voor kraamzorgorganisaties. De wet schrijft niet voor dat dat de inning moet plaatsvinden door de kraamzorgorganisaties. Dit is in de praktijk wel gebruikelijk. ActiZ adviseert de kraamzorgorganisaties om de inning van de eigen bijdrage tijdens de komende contractonderhandelingen met de zorgverzekeraars aan de orde te stellen.

Begin volgend jaar zal het basispakket kraamzorguren waarschijnlijk met vijf uur worden uitgebreid.

KNOV, organisatie voor zorgondernemers ActiZ, Branchebelang Thuiszorg Nederland en Zorgverzekeraars Nederland hebben een akkoord bereikt over de invulling van het regeerakkoord om te zorgen voor meer uren kraamzorg. Verwacht wordt dat het ministerie van VWS het advies zal overnemen.

Vier uren zullen extra besteed worden aan de (borst)voeding en om meer rust in het gezin te creëren. Een uur krijgt de kraamzorg extra problemen binnen gezinnen beter te kunnen observeren, signaleren en bespreekbaar te maken. Overdracht van informatie en afstemming tussen kraamverzorgende en verloskundige en JGZ valt hieronder.

Het RIVM werkt op dit moment aan de ontwikkeling van een landelijk format hiervoor.Gezinnen met problemen zullen sneller meer uren kraamzorg toegewezen krijgen. Om preventie en vroegsignalering tot een succes te maken vinden de betrokken partijen het noodzakelijk dat kraamverzorgenden, verloskundigen en JGZ-medewerkser bijgeschoold worden. Hiervoor dient een lespakket te worden ontwikkeld.

De monitor van het landelijk indicatieprotocol (LIP) en het TNO-rapport Preventie en Vroegsignalering van risicogezinnen in de kraamperiode zijn de basis voor het advies ter invulling van het regeerakkoord.

Vandaag geeft de Gezondheidsraad positief advies over preconceptiezorg aan de minister van VWS. Afgelopen jaar heeft de KNOV een proefproject uitgevoerd waarbij verloskundigen preconceptie-advies hebben gegeven aan mensen met een kinderwens. Uit deze proef blijkt de meerwaarde van preconceptiezorg.

Daarnaast geeft de Gezondheidsraad aan dat de verloskundige en de huisarts de zorgverleners zijn die het beste preconceptiezorg kunnen geven. Preconceptiezorg sluit namelijk goed aan bij het huidige taakgebied van de verloskundige en de huisarts.

Tijdens de pilot zijn 86 consulten gegeven. De meeste vrouwen wilden het kinderwensconsult omdat zij algemene voorlichting wensten over gezond zwanger worden. Daarnaast hadden zij veel vragen over hun cyclus en vruchtbaarheid en over medische aandoeningen. Met name MBO en HBO opgeleide Nederlandse vrouwen zijn bereikt, in diverse leeftijdsgroepen. Uit de pilot blijkt verder dat zowel de lager opgeleide als allochtone vrouwen en mannen niet goed bereikt worden. 

Het merendeel is na het consult gemotiveerd geraakt om hun leefstijl aan te passen vóórdat zij zwanger worden. De meeste vrouwen vinden het logisch dat het kinderwensconsult door de verloskundige gegeven wordt.

Vandaag stuurt de KNOV een persbericht uit over de resultaten van de pilot. U vindt het persbericht op de pagina Persberichten. Gisteravond liet het televisieprogramma NOVA cliënten en deskundigen waaronder de voorzitter van de KNOV, aan het woord over het advies van de Gezondheidsraad. 

Lichaamscontact is voor baby's niet zomaar een leuk extraatje, maar van vitaal belang. Huid-op-huidcontact vermindert stress, waardoor de hersenontwikkeling optimaal kan verlopen en het kind ook op latere leeftijd minder gevoelig is voor stress en ziekten.

Sociale wetenschappers Rachel Verweij en Hedwig van Bakel schrijven in het tijdschrift Medisch Contact dat de hoeveelheid lichaamscontact die Nederlanders gewoon vinden, te weinig is. Uit Europees onderzoek blijkt dat meer huidcontact leidt tot minder huilen. Baby's die gemiddeld tien uur lichaamscontact per dag kregen, huilden 50% minder dan baby's die gemiddeld 8,5 uur per dag werden aangeraakt.

Baby's zijn toegerust met overlevingsmechanismen die erop zijn gericht bescherming door de ouders op te wekken, aldus Verweij en Van Bakel. Als ouder hun kinderen langdurig alleen laten of laten huilen of een -op die leeftijd zeker niet pedagogische- tik uitdelen, wordt het stressysteem zodanig geactiveerd, dat het schade kan opleveren. Een overactief stressyssteem is het gevolg. Het heeft negatieve effecten op het immuunsysteem, gezondheid en cognitief functioneren bij kinderen.

Een hyperactief stresssysteem werkt door tot in de volwassenheid. Volwassenen kunnen meer last hebben van angststoornissen, depressie, stressgerelateerde ziekten, slaapstoornissen, onderdrukking van het immuunsysteem en hoge bloeddruk.

Lichaamscontact en Kangaroo Care blijken stress bij baby's aanzienlijk te verminderen. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) adviseert daarom huid-op-huidcontact waar mogelijk.

Verweij en Van Bakel suggereren dat kinderartsen en andere zorgverleners zouden kunnen wijzen op het belang van lichaamscontact en troost bij stress in het eerste en tweede levensjaar. Huid-op-huidcontact zou een standaard maatregel moeten zijn vlak na de geboorte. Hulpverleners zouden ouders kunnen helpen oplossingen te zoeken voor het geven van meer lichaamscontact, zoals babymassage of het toepassen van draagdoeken of draagzakken.

Gemiddeld krijgt een gezin momenteel 40-47 uur kraamzorg toegewezen op basis van het huidige indicatieprotocol. Gezinnen die meer zorg nodig hebben dan gemiddeld, kunnen aanspraak maken op maximaal 80 uren kraamzorg. Dit is vastgelegd in de Zorgverzekeringswet. Volgens de minister zal dit maximum niet worden gewijzigd.

De uitkomsten van de monitor van het landelijk indicatieprotocol kraamzorg zullen worden meegenomen in de discussie over de uitbreiding van hat aantal uren kraamzorg. De monitor wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ). Deze zomer zullen de resultaten van de monitor verschijnen.

Bij ruim 3% van deze producten trof de VWA een te grote hoeveelheid Listeria-bacteriën aan, bij 12% bleef het aantal bacteriën onder de wettelijke norm. Besmetting met deze bacterie tijdens de zwangerschap kan een miskraam of infecties bij de pasgeborene veroorzaken. 

Het verwerken van de voorverpakte gerookte vis in koude gerechten als bijvoorbeeld salades of op toastjes raadt de VWA af. Wél is het mogelijk om de producten te gebruiken in gerechten waarbij de vis voldoende wordt verhit (85 graden), zoals in ovenschotels of in warme sauzen. 

Listeria is een algemeen voorkomende bacterie die risico’s kan opleveren in producten die geen hittebehandeling ondergaan. De VWA trof bij dit onderzoek ook in filet américain, garnalen en voorverpakte gesneden vleeswaren Listeria-bacteriën aan. Al langer is bekend dat ook kazen van rauwe melk de Listeriabacterie kunnen bevatten en daarom in de zwangerschap moeten worden vermeden.  

Bijzonder aan de Listeriabacterie is dat deze zich blijft vermenigvuldigen, ook al is het product vacuüm verpakt en wordt het in de koelkast bewaard.  

Uitkomsten van het onderzoek zijn beschikbaar op de internetsite van de VWA.

Het aantal vrouwen dat borstvoeding geeft neemt sinds 1989 toe. Begin jaren negentig kregen twee op de drie baby’s direct na de geboorte borstvoeding, in 2006 waren dit er drie op de vier. Vooral oudere moeders blijven langer zelf voeden. Van de baby’s van 6 maanden met een moeder van 35-44 jaar kreeg 38 procent nog borstvoeding. Bij jongere moeders (15-24 jaar) was dit 23 procent.

Hoogopgeleide vrouwen geven langer borstvoeding. In de periode 2004–2006 voedde 45 procent van de hoogopgeleiden hun baby van zes maanden nog met de borst. Bij laagopgeleiden was dit 26 procent.

Wellicht is hier sprake van overlap; hoogopgeleide vrouwen kiezen vaker op een later moment voor het moederschap. (Kalmijn, 1996)

Baby’s die borstvoeding krijgen naar leeftijd van de moeder, 2004/2006

Het gebeurt in Nederland zo'n honderd keer per jaar, dat de twintig weken screeningsecho een ernstige aangeboren afwijking laat zien bij een ongeboren kind. Promotie-onderzoek van gynaecologe in opleiding Hilmar Bijma wijst uit dat  veel aanstaande ouders nauwelijks over de mogelijkheid van een slechte uitslag hebben nagedacht. De termijn van 24 weken, waarbinnen een abortus wettelijk geoorloofd is, is bovendien vaak al verstreken voordat de diagnose duidelijk is.

Bijma interviewde zowel artsen als vrouwen die te maken hebben gehad met dergelijke end of life decisions. Het blijkt dat er geen richtlijnen zijn over hoe artsen hiermee om moeten gaan. Vaak laten zij de beslissing over uitdragen of afbreken van de zwangerschap over aan de ouders  als het kind toch spontaan zal sterven. Moeilijker is de situatie waarbij het kind een aandoening heeft, waarbij het niet gelijk zal sterven.

Vijf artsen in verschillende ziekenhuizen beoordeelden de prognose van honderd kinderen met een aangeboren afwijking. Het oordeel van de artsen week in een van de drie gevallen af van de andere artsen. Bijma concludeert: 'Artsen weten het vaak niet. Ze zien dat het niet goed is, maar hoe erg niet goed? Ze kijken naar een ongeboren kind van twintig weken. Hoe zal het zich nog ontwikkelen?'

Bijma pleit voor een nationale registratie van end of life decisions na de twintig weken echo, om zo de ervaringen hiermee te bundelen.

Of de grens van 24 weken voor abortus van kinderen met een niet met het leven verenigbare afwijking gehandhaafd moet blijven, vindt Bijma een politiek debat waard. Zij vindt die grens medisch niet verdedigbaar, omdat deze kinderen toch zullen sterven.

Verder schrijft zij in haar proefschrift dat ouders beter voorgelicht moeten worden over de dilemma's die de 20 weken echo kan opleveren. Dat een vermeende pretecho soms een rampecho wordt. Ouders reageren heel verschillend op een slechte uitslag, rationeel maar ook intuïtief, aldus Bijma. Ouders denken aan hun gezin, hun partners, hun eventuele geloof. Ze zouden gemakkelijker van arts moeten kunnen wisselen, als deze het niet met hun beslissing over de zwangerschap eens is.

Hilmar Bijma promoveerde deze week aan het Erasmus MC in Rotterdam

Onderzoekers van het VUmc hebben uw hulp nodig bij een onderzoek naar de mening van (toekomstige) ouders over een eventuele uitbreiding van de hielprik. Door de snelle technologische ontwikkelingen komen er steeds meer testen die gebruikt zouden kunnen worden om pasgeborenen via de hielprik op allerlei ziektes te testen. De mening van ouders is echter onbekend. Het is juist wel belangrijk om de mening van ouders hier over te kennen.

(Aanstaande) ouders kunnen hun mening geven door de vragenlijst in te vullen via:

http://www.surveymonkey.com/s/DMDFXZ